روایت تاریخی و خوانش امروز
خرداد ۵, ۱۴۰۵
با پذیرش حکومت از سوی امام علی(ع)، جامعه اسلامی وارد دورهای از تنشهای داخلی شد؛ دورهای که از آن بهعنوان رویارویی سه جریان معارض با حکومت امیرمؤمنان(ع) یاد میشود. این گروهها، هرچند در شیوه مقابله با حکومت علوی یکسان نبودند، اما در یک ویژگی مشترک بودند: دلبستگی به دنیا و ترجیح دادن منافع باطل خود بر منافع حق.
امام علی(ع) در خطبه مقمصه، تصویری روشن از این سه گروه را ارائه میفرمایند:
«فَلَمَّا نَهَضْتُ بِالْأَمْرِ نَکَثَتْ طَائِفَهٌ وَ مَرَقَتْ أُخْرَى وَ قَسَطَ آخَرُونَ کَأَنَّهُمْ لَمْ یَسْمَعُوا اللَّهَ سُبْحَانَهُ حَیْثُ یَقُولُ: «تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَهُ نَجْعَلُها لِلَّذِینَ لا یُرِیدُونَ عُلُوًّا فِی الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَهُ لِلْمُتَّقِینَ» بَلَى وَ اللَّهِ لَقَدْ سَمِعُوهَا وَ وَعَوْهَا وَ لَکِنَّهُمْ حَلِیَتِ الدُّنْیَا فِی أَعْیُنِهِمْ وَ رَاقَهُمْ زِبْرِجُهَا.»
ـ گروهی پیمان شکستند؛
ـ گروهی از مسیر دین خارج شدند؛
ـ گروهی دیگر از همان ابتدا راه سرکشی و طغیان را در پیش گرفتند.
نکته مشترکِ این گروهها، پیشینه دینی و ادعای فهم قرآن کریم است. با این حال، امام علی(ع) در ادامه فرمایش خود میپرسند: «گویا اینان این فرمایش الهی را نشنیدهاند که «سرای آخرت برای کسانی است که خواهان برتریجویی و فساد در زمین نیستند؟» (قصص / ۸۳) سپس خود پاسخ میدهند: «چرا، این سخن را شنیدهاند و خوب هم شنیدهاند؛ اما زرقوبرق دنیا چشمهایشان را گرفته و مانع از عمل به این آیه شده است.»
این روایت تاریخی، فراتر از یک گزارشِ گذشته است و نشان میدهد که حتی در برابر یک حق و حقیقت روشن نیز ممکن است گروههای مختلف، با انگیزهها و رفتارهای متفاوت، به صف معارضه بپیوندند؛ اما ریشه همه این تفاوتها را باید در غلبه دنیاطلبی و غفلت جستوجو کرد.
در روزگار ما نیز دشمنان ایران و نظام اسلامی ـ که نه ملیتشان ایرانی است و نه دین و آیینشان با ملت ایران همسو است ـ با تمام توان، نبردی را آغاز کردهاند که هدف آن تضعیف و تجزیه ایرانِ قوی است. در این میدان، اگرچه شکل تقابلها متفاوت است؛ اما منطق حاکم بر آن مشابه همان الگوی تاریخی است: گروههای مختلف با ابزارهای گوناگون، اما با هدفی واحد، در برابر جبهه حق؛ یعنی انقلاب اسلامی ایران صف کشیدهاند؛
انقلابی که آرزوی انبیاء و اوصیاء الهی بوده است و در همان مسیر به دست نائب امام عصر(عج) خمینی کبیر(قدس سره) تأسیس شد و با درایت و هوشمندی نائب دیگر آن حضرت، خامنهای شهید(قدس سره) به رشد و بالندگی رسید و خارچشم دشمنان اسلام شد.
سردمدار این گروه معارض، استکبار جهانی آمریکا و اذناب خبیثتر آن اسرائیل و بلوک غرب است. اینان همان فرعون و نمرود و طاغوتیان معارض انبیاء الهی هستند که برای چپاول ثروت سر به طغیان و سرکشی نهادهاند.
اما آنچه مایه افسوس است همراهی مسلمانانی است که آیه شریفه «تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَهُ نَجْعَلُها لِلَّذِینَ لا یُرِیدُونَ عُلُوًّا فِی الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَهُ لِلْمُتَّقِینَ» را شنیدهاند و تلاوت کردهاند و با گفتن «صدق الله العظیم» راستی و درستی آن را تصدیق نمودهاند اما با این وجود ثروت، سرزمین و توان نظامی و رسانهای خود را در اختیار این فسادگران قرار دادهاند.
سخنان امام علی(ع) که عصرهای مختلف را درنوردیده، گذشت تاریخ آن را مندرس و کهنه نکرده است؛ گویا برای همین عصر علم و تکنولوژی و پیشرفتهای نوین امروز است که در باب علتیابی این امر فرمود: «چرا، این سخن خدا را شنیدهاند و خوب هم شنیدهاند؛ اما زرقوبرق دنیا چشمهایشان را گرفته و زیور و زینتش آنان را فریفته است.»
از اینرو، به تعبیر رهبر شهید انقلاب، باید «در مسیر درست تاریخ» ایستاد. قرار گرفتن در مسیر درست تاریخ تنها به معنای حضور نداشتن در جبهه معارضان نیست؛ بلکه کمکاریها، موضعگیریها و حتی حمایتهای زبانی و معنوی نیز میتواند انسان را در مسیر معارضان قرار دهد؛ چراکه عرصه تقابل، تنها به میدان نظامی محدود نمیشود؛ بلکه عرصههای رسانه، اقتصاد، فرهنگ و افکار عمومی نیز به بخشی از «نبرد نامتقارن» تبدیل شدهاند.