گزارش برگزاری کرسی ترویجی «الگوی حل تعارض‌های اخلاقی بر اساس حکمت ۲۸۹ نهج‌البلاغه»
مهر ۲۷, ۱۴۰۰
کرسی نظریه‌پردازی، نقد و مناظره (کرسی ترویجی) با عنوان «الگوی حل تعارض‌های اخلاقی بر اساس حکمت ۲۸۹ نهج‌البلاغه» به همت معاونت پژوهشی دانشگاه معارف اسلامی، با ارائه دکتر محمدجواد فلاح دانشیار دانشگاه معارف اسلامی و نقد حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر محمدتقی اسلامی استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و دبیری دکتر علیرضا کمالی استادیار دانشگاه معارف اسلامی در روز دوشنبه ۲۶ مهرماه ۱۴۰۰ در دانشگاه معارف اسلامی برگزار شد.
در ابتدای نشست، دکتر فلاح گفتند: «برای حل تعارض‌های اخلاقی روش‌های مختلفی چون روش اصل‌گرایی، قرینه‌گرایی و موازنه متفکرانه ارائه شده است. در مجموعه آیات و روایات میتوان به آموزه هایی دست یافت که می‌توانند الگویی برای حل تعارض‌های اخلاقی باشند؛ یکی از این الگوها را میتوان از حکمت ۲۸۹ نهج‌البلاغه دریافت نمود.»
ایشان الگوگیری بر پایه این حکمت را با تاکید بر فراز پایانی آن و در ۶ مولفه بدین شرح اعلام نمودند: «توجه به تجربه و فضیلت؛ استمرار و پیوستگی؛ تامل اخلاقی؛ معیار اخلاقی در قضاوت و تصمیم؛ تصمیم و اقدام اخلاقی و راهکار تحقق این روش اخلاقی.»
ایشان در باره نتایج این تحقیق گفتند: «ادامه این روش که متخذ از روایت علوی است می‌تواند در بسیاری از عرصه‌های اخلاق کاربردی و حرفه‌ای سودمند بوده و مورد استفاده قرار گیرد شما می‌توانید بر اساس مثال‌های رایجی که در عرصه اخلاق کاربردی و حرفه‌ای این روش را پیاده و بر اساس آن استدلال کنید و در مرحله تامل، قضاوت، تصمیم و اقدام، فعل اخلاقی مطلوب را برگزیند. داستان جودی و ماری، ترزای کوچک، هتل هایت، انداختن بمب اتم توسط ترومن و بسیاری دیگر از این موارد می تواند بر اساس این روش محک و مورد آزمون قرار گیرد.»
حجت‌الاسلام دکتر اسلامی ضمن بیان ضرورت برگزاری چنین نشست‌هایی که ناظر به مباحث اخلاق کاربردی با عطف توجه به متون اسلامی است به تبیین نکات ذیل پرداختند:
اخلاق مبتنی بر توحید و ایده‌پردازی بر پایه نظرات اسلامی امتیازهای ویژه‌ای دارد که لازم است بدان پرداخته شود.
هدف اخلاق کاربردی حل تعارض‌ها نیست.
در سیره‌های منقول از معصومان(ع) در منابع مختلف تعارض‌هایی مشاهده می‌شود.
برخی تعارض‌ها حداکثری است و در تعارض‌های حداکثری یافتن راه حل بسی دشوار است.
ما افزون بر تعارض با انواع چالش‌ها مواجه‌ایم که یافتن حکم برای آن بسیار دشوار می‌نماید.
در این حکمت الزامی مشاهده نمی‌شود.
در پایان ارائه‌کننده محترم ضمن پذیرش برخی از نقدها در باره برخی از نکات اعلام‌شده از سوی ناقد محترم به بیان توضیح پرداختند.
